Euphorbia obesa

Deniz Kestanesi Sütüleğen

Genel bakış

Euphorbia obesa, Euphorbiaceae (Sütleğengiller) familyasına ait, küremsi formu ve dikensiz yapısıyla adeta bir deniz kestanesini andıran ikonik bir sukulenttir. Kendine has simetrik estetiği nedeniyle koleksiyoncular arasında popülerdir.

Sınıflandırma ve adlandırma

Tür ilk kez 1902 yılında botanikçi Joseph Dalton Hooker tarafından tanımlanmıştır. Bilimsel adındaki "obesa" sıfatı, bitkinin dolgun ve şişkin gövde yapısına (obez/şişman) atıfta bulunur. Sütleğen familyasının karakteristik bir özelliği olan beyaz, yapışkan ve toksik lateks sütüne sahiptir 1.

Doğal yayılış ve habitat

Güney Afrika'nın Doğu Kap (Eastern Cape) bölgesine, özellikle Karoo düzlüklerine endemiktir. Doğada, kireçtaşı ve kumtaşından oluşan kayalık yamaçlarda, seyrek çalıların koruması altında yetişir. Aşırı toplama nedeniyle doğada nesli tehlike altındadır .

Görünüm

Gençken neredeyse kusursuz bir küre formunda olan gövde, yaşlandıkça silindirik bir hal alır. Genellikle 8 dikey dilime sahiptir ve gri-yeşil, soluk mor veya kahverengimsi bantlarla bezelidir. Bitki iki evciklidir (dioik), yani erkek ve dişi çiçekler farklı bireylerde bulunur.

Kültürde bakım

Doğrudan yakıcı güneş yerine filtrelenmiş parlak ışık ister. Aşırı sulama kök çürümesine yol açtığı için saksı toprağının tamamen kuruması beklenmelidir. Kış aylarında sulama neredeyse tamamen durdurulmalıdır.

Sık görülen bakım hataları

En sık yapılan hata, geçirgen olmayan saksı toprağı kullanımı ve kış dinlenme döneminde aşırı sulamadır. Bu durum gövdenin tabanından çürümesine yol açar.

Kaynaklar

  1. Kew Royal Botanic Gardens (POWO): Euphorbia obesa Hook.f. IUCN Red List of Threatened Species: Euphorbia obesa koruma statüsü raporu.
Işık

Parlak Dolaylı Işık

Parlak, filtrelenmiş dolaylı ışık veya sabah güneşi en idealidir. Aşırı öğle güneşi gövdede yanıklara neden olabilir.

Sulama

10-30 Gün

İlkbahar ve yaz aylarında toprak tamamen kurudukça sulayın. Kışın ise sulamayı neredeyse tamamen kesin.

Toprak

Hızlı süzülen, mineral ağırlıklı kaktüs ve sukulent toprağı (pomza, perlit, kum karışımı)

Bol pomza, lav taşı ve ince kum içeren, besin değeri orta seviyede kaktüs karışımlarını tercih edin.

Güvenlik

Evcil Hayvanlar İçin Riskli

Tüm Euphorbia türlerinde olduğu gibi özsuyu zehirlidir; göz ve ciltle temasından kaçınılmalı, evcil hayvanlardan uzak tutulmalıdır.

Zorluk

Kolay

Kolay çürüyebileceğinden sulama kontrolü önemlidir; ancak genel olarak zahmetsiz ve dayanıklı bir sukulenttir.

Anavatan

Güney Afrika

Güney Afrika'nın Doğu Kap bölgesindeki yarı kurak Karoo düzlüklerine özgüdür. Doğal yaşam alanında düşük bodur çalıların gölgesinde ve taşlık yamaçlarda yetişerek kendisini sert rüzgarlardan ve aşırı sıcaktan korur.

Sıkça Sorulan Sorular

Euphorbia obesa kaktüs müdür?
Hayır, Euphorbia obesa bir kaktüs değildir. Yapısal olarak kaktüslere benzese de Euphorbiaceae (Sütleğengiller) familyasına ait dikensiz bir sukulenttir.
Evcil hayvanlar için zehirli midir?
Evet, tüm Euphorbia türlerinde olduğu gibi içindeki beyaz özsu (lateks) evcil hayvanlar ve insanlar için oldukça zehirlidir ve cildi tahriş edebilir.
Ne sıklıkla sulamalıyım?
Yazın toprağı tamamen kurudukça (yaklaşık 10 günde bir), kışın ise neredeyse hiç sulamamalısınız (ayda bir veya hiç).
Hangi toprak türünü kullanmalıyım?
Killi ve humuslu topraklardan kaçının. Pomza, lav taşı ve ince dere kumu karışımlı, çok hızlı süzülen kaktüs toprağı idealdir.
Çiçek açar mı?
Evet, yaz aylarında gövdenin tepesindeki dilimlerin birleştiği noktalardan küçük, kokulu, yeşilimsi sarı çiçekler açar.
Erkek ve dişi bitki ayrımı nasıl yapılır?
Euphorbia obesa dioiktir. Erkek çiçeklerde belirgin polen taşıyan organlar bulunurken, dişi çiçeklerde üç çatallı bir pistil yer alır.
Büyüme hızı nasıldır?
Çok yavaş büyüyen bir sukulenttir. Tohumdan erişkin küre formuna gelmesi birkaç yıl sürebilir.
Gövdedeki renk değişimleri normal midir?
Gövdedeki soluk mor, kahverengi bantlar ve çizgiler bitkinin doğal desenleridir. Ancak yumuşama ile birlikte gelen kahverengileşme çürüme belirtisidir.
Saksı değişimi ne zaman yapılmalıdır?
Yavaş büyüdüğü için 2-3 yılda bir, ilkbahar başlangıcında saksı değişimi yapmak yeterlidir. Yeni saksı bir boy büyük olmalıdır.
Kış soğuklarına dayanıklı mıdır?
Hafif soğuklara (kuru kalmak şartıyla kısa süreli 5°C) dayanabilir ancak don olaylarından kesinlikle korunmalı, kışın içeride bakılmalıdır.